temel fotoğrafçılık ders notları

Daha önce fotoğrafçılık merakımdan bahsetmiştim. Bir süre önce bu konuda eğitim almaya başladım. Belki birilerine faydası olur diyerekten öğrendiklerimi burada paylaşmaya karar verdim. Hem derslerde not almamıştım, buraya not etmiş olurum en azından..

Temel fotoğrafçılık eğitimi almak için İstanbul’da bir çok seçenek var. İnternet’te kısa bir araştırmayla onlarca fotoğraf kursu bulabilirsin. Bunların çoğu da Beyoğlu’nda olacaktır, nedendir bilmem.. Ben bu konudaki en köklü kuruluşlardan biri olduğu için İFSAK’ı tercih ettim. Adamların 50 küsür yıllık geçmişi var ve bir çok ünlü fotoğrafçı çıkarmışlar. Mesela daha çok yönetmen olarak tanınan Nuri Bilge Ceylan’da burada eğitim almış. Eğitim veren hocaların hepsi de İFSAK’tan çıkmaymış ve ücret almadan gönüllü olarak bu eğitimleri veriyorlarmış.. Neyse, İFSAK hakkında bilgi almak istersen adresi şöyle: http://www.ifsak.org.tr

Gelelim şimdiye kadar neler öğrendiğime. İlk aldığım dersin adı pek şaşırtıcı değil: “Fotoğraf Makinesi” :) Hocamız öncelikle fotoğraf makinesi çeşitlerinden bahsetti. Kompakt, orta formatlı, büyük formatlı ve SLR gibi makine çeşitleri varmış. Bunlardan bizi ilgilendiren daha çok SLR olduğu için, SLR makinelerde bulunan temel öğelerden bahsetti. Netleme sistemi, optik algılayıcı (sensör), obtüratör (shutter), diyafram (aperture), objektif (lens), vizör gibi.. Obtüratör ismini pek beğenmediğim için ben shutter demeyi tercih ediyorum. Shutter ışığın sensöre düşeceği süreyi belirleyen mekanizmaya deniyor. Diyafram ise sensöre düşen ışığın miktarını belirlemeye yarıyor. Yani bütün olay ışıkta anlayacağın..

Diyaframın açık ve kapalıyken görüntüsü şu şekilde:

Bu temel bilgilerden sonra enstantane konusuna geçtik. Enstantane diğer bir deyimle “shutter speed”, fotoğraf çekerken deklanşöre bastığımız andan itibaren sensöre düşecek olan ışığın süresi ile alakalı, yani shutter’ın açık kalma süresi diyebiliriz. Mesela karanlık bir ortamda daha fazla ışık gerektiği için ışıklı bir ortama göre daha uzun süre ile shutter’ın açık kalması gerekiyor. Bu da deklanşöre bastıktan sonra bir kaç saniye makineyi kıpırdatmadan tutmamız gerektiği anlamına geliyor. Ve bu yüzdendir ki karanlık ortam çekimlerinde genelde flaş veya tripod kullanılması tercih edilir. Işığın yeterli olduğu gündüz çekimlerinde ise gerekli süre 1 saniyenin çok altına indiği için elde çekim yapmak daha kolay oluyor.

Enstantane değerleri makinenin kapasitesine göre 1/16000 ile 30 saniye arasında değişiyor. 30 saniyeden daha fazla bir değere ulaşmak için makineyi “bulb” moduna getirmek gerekiyor. Bu moda getirmek makineden makineye değiştiği için detayına girmeyeceğim. Piyasada 1/16000 değerini sağlayabilen çok az makine var ve oldukça pahalılar tabi. Saniyenin onaltıbinde biri gibi bir değerle fotoğraf çekmek ne işimize mi yarayacak? Bu değerle çok hızlı bir hareketi rahatlıkla yakalayabiliriz. En çok kullanılan örneklerden biri, içinden kurşun geçen bir meyve fotoğrafı:

Tabi bu değerde bir fotoğraf çekebilmek için ışığı da ayarlamak gerekiyor. Shutter’in açık kalma süresi sadece 1/16000 olduğuna göre sensöre ışık düşme süresini oldukça kısaltmış oluyoruz. Bu durumda ya ortamı ışıklı hale getirmek ya da diyaframı açarak sensörün daha çok ışık almasını sağlamak gerekir.

Tam tersini düşünecek olursak, bazen büyük enstantane değerleriyle de çekim yapma ihtiyacımız olabilir. Mesela böyle bir fotoğrafı çekebilmek için uzun pozlama yapmak gerekir:

Uzun pozlama dediğim de işte enstantane değerini yüksek tutmak oluyor. Bu fotoğrafta muhtemelen shutter yaklaşık 10 saniye kadar açık kalmıştır. 10 saniye boyunca sabit kalan yerler net çıkarken, yoldan geçen yüzlerce arabanın sadece farları görülebilmekte ve bu sanki yoldan bir ışık demeti geçiyor izlenimi yaratmakta..

Dediğim gibi bütün olay ışıkta bitiyor. Bütün bu bahsettiğim ayarlar ile sensöre düşecek ışığı ayarlıyoruz. Doğru ayarlamayı yapamazsak, fotoğraf çok parlak ya da çok karanlık çıkabilir ve bu da fotoğrafın bazı bölümlerini kaybetmemize yol açabilir.

Şimdilik bu kadar.. Olabildiğince basit anlatmaya çalıştım, umarım anlaşılır olmuştur. Bu arada fotoğrafçılığa başlamak ve bu konuda eğitim almak istiyorsan sana naçizene tavsiyem, önce kursa git sonra makineyi al. Nasıl bir makine ve objektif seçeceğin konusunda fikir sahibi olabilirsin..

  1. ozkanaslan bunu gönderdi